Documenten voor een scheiding: checklist met de 10 belangrijkste stukken

Je hebt de knoop doorgehakt en wilt gaan scheiden. Dan volgt vrijwel meteen de vraag die veel mensen overvalt: wat moet ik allemaal aanleveren? Want voordat er ook maar iets geregeld kan worden, moet er een dossier liggen waarin duidelijk staat wat jullie samen hebben, wat jullie verdienen en wat er verdeeld moet worden.

Bij viVA Advocatuur en Mediation merken we dat dit onderdeel voor veel mensen het meest overweldigend voelt, juist omdat het samenvalt met een emotioneel zware periode. Toch scheelt goede voorbereiding je uiteindelijk tijd én geld. In deze blog zetten we de tien belangrijkste documenten voor een scheiding op een rij, met per document een uitleg waarom het nodig is.

Waarom deze documenten voor een scheiding zo belangrijk zijn

Voordat we de lijst doorlopen, is het goed te weten waaróm er zoveel gevraagd wordt. Een scheiding is juridisch gezien een verdeling: van bezit, van schulden, van inkomen en van zorgtaken. Om die verdeling eerlijk te kunnen maken, moet er een compleet en controleerbaar beeld liggen van jullie situatie.

Ontbreekt er informatie, dan gebeurt er één van twee dingen. Of het traject loopt vertraging op omdat stukken alsnog opgevraagd moeten worden, of er worden afspraken gemaakt op basis van een onvolledig beeld. Dat laatste levert vaak jaren later alsnog discussie op, bijvoorbeeld over een pensioen dat niemand had meegenomen of een spaarrekening die pas achteraf boven water kwam.

Een goed voorbereid dossier bespaart je dus niet alleen tijd en advocaatkosten, maar voorkomt ook conflicten achteraf.

1. Je huwelijksakte of partnerschapsakte

Dit is het startpunt van elke scheidingsprocedure. De rechtbank moet formeel kunnen vaststellen dat er een huwelijk of geregistreerd partnerschap bestaat dat ontbonden moet worden.

Je vraagt een recent afschrift aan bij de gemeente waar jullie zijn getrouwd, niet bij je woongemeente. Houd er rekening mee dat een afschrift vaak niet ouder mag zijn dan drie tot zes maanden.

2. Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden

Zijn jullie getrouwd onder huwelijkse voorwaarden, dan bepaalt dat document grotendeels hoe de verdeling verloopt. Zonder die voorwaarden geldt de wettelijke regeling, en die verschilt afhankelijk van of jullie voor of na 1 januari 2018 zijn getrouwd.

Kun je het document niet vinden? De notaris die het destijds heeft opgesteld bewaart een afschrift, en het is ook terug te vinden via het huwelijksgoederenregister.

3. Een uittreksel uit de basisregistratie personen

Van beide partners is een recent uittreksel BRP nodig, met daarop de burgerlijke staat en het adres. Zijn er minderjarige kinderen, dan is ook een uittreksel met de gegevens van de kinderen vereist.

Deze vraag je aan bij de gemeente waar je staat ingeschreven.

Bij de meeste gemeenten kan dat digitaal met DigiD.

4. Geldige identiteitsbewijzen

Van beide partners is een kopie van een geldig paspoort of identiteitskaart nodig. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar we zien regelmatig dat een van de documenten net is verlopen, waardoor het dossier stil komt te liggen.

5. Jaaropgaven en loonstroken

Om alimentatie te kunnen berekenen, moet duidelijk zijn wat beide partners verdienen. Verzamel daarom de jaaropgaven van de afgelopen drie jaar en de loonstroken van de laatste drie maanden.

Ben je zelfstandig ondernemer? Dan zijn de jaarrekeningen van de afgelopen drie jaar nodig, aangevuld met de winst-en-verliesrekening. Bij een eigen onderneming is de berekening complexer, omdat ook de waarde van het bedrijf een rol kan spelen in de verdeling.

6. Belastingaangiftes en aanslagen

De aangiftes en definitieve aanslagen inkomstenbelasting van de afgelopen drie jaar geven een compleet beeld van het inkomen, inclusief aftrekposten, toeslagen en eventuele bijverdiensten.

Ze zijn ook nodig om te bepalen wat er fiscaal verandert na de scheiding. Denk aan het wegvallen van fiscaal partnerschap en het effect daarvan op je toeslagen.

7. Hypotheekgegevens en de WOZ-waarde van de woning

Hebben jullie samen een koopwoning, dan is dit vaak het zwaarste onderdeel van de verdeling. Nodig zijn: de hypotheekakte, het meest recente hypotheekoverzicht met de openstaande schuld, en de WOZ-beschikking of een recente taxatie.

De vraag wie in de woning blijft en wie de hypotheek betaalt, hangt hier direct mee samen. In onze blogs over wie de hypotheek betaalt bij een scheiding en wat er met je huis gebeurt als je gaat scheiden gaan we daar dieper op in.

8. Overzicht van bankrekeningen, spaargeld en beleggingen

Van alle rekeningen, gezamenlijk en op naam van één van beiden, is een overzicht nodig. Meestal wordt gewerkt met de saldi op de peildatum, de datum waarop de gemeenschap wordt verdeeld.

Hieronder vallen ook spaarrekeningen, beleggingsrekeningen, kapitaalverzekeringen en eventuele lijfrentes.

9. Overzicht van schulden

Net zo belangrijk als het bezit: wat is er nog open? Denk aan persoonlijke leningen, doorlopende kredieten, studieschulden, een creditcardschuld, een openstaande belastingaanslag of een leaseverplichting.

Schulden worden bij een gemeenschap van goederen in beginsel ook verdeeld, en dat verrast mensen soms. Meer daarover lees je in onze blog over scheiden met schulden.

10. Pensioenoverzichten

Opgebouwd ouderdomspensioen wordt bij een scheiding in beginsel verevend, wat betekent dat beide partners recht hebben op een deel van het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd.

Vraag daarom van beide partners een recent overzicht op bij de pensioenuitvoerder, of haal het uittreksel van mijnpensioenoverzicht. Vergeet niet dat je bij meerdere werkgevers ook meerdere pensioenpotjes kunt hebben.

En als er kinderen zijn: het ouderschapsplan

Zijn er minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan wettelijk verplicht voordat de rechter de scheiding kan uitspreken. Dat is geen document dat je opvraagt, maar een document dat jullie samen opstellen.

Daarin leg je vast hoe de zorgverdeling eruitziet, hoe jullie communiceren over de kinderen, hoe de kinderalimentatie wordt geregeld en hoe jullie omgaan met belangrijke beslissingen over school en gezondheid. Wij helpen hierbij binnen ons familierecht en tijdens mediation, zodat de afspraken juridisch kloppen én werkbaar zijn in het dagelijks leven.

Praktische tips bij het verzamelen

Een paar dingen die het proces een stuk soepeler maken:

• Maak digitale scans van alles en bewaar die in één map, geordend per categorie.

• Begin met de documenten die tijd kosten om aan te vragen, zoals de huwelijksakte en pensioenoverzichten.

• Spreek samen een peildatum af, zodat jullie beiden dezelfde saldi aanleveren.

• Wees volledig, ook als iets ongunstig lijkt. Een onvolledig beeld leidt vrijwel altijd tot vertraging of tot discussie achteraf.

• Verzamel waar mogelijk samen. Dat scheelt niet alleen dubbel werk, het voorkomt ook wantrouwen.

Goed voorbereid begin je sterker

De documenten voor een scheiding lijken een enorme stapel, maar het zijn er uiteindelijk tien plus het ouderschapsplan. Zodra je overzicht hebt, wordt het traject een stuk rustiger. Bovendien geldt: hoe completer je dossier, hoe minder uren er nodig zijn en hoe sneller er duidelijkheid komt.

Weet je niet zeker of je alles compleet hebt, of loop je vast op één onderdeel? We denken graag met je mee. Als vFAS-erkend scheidingsadvocaat en mediator begeleiden we het hele traject, van de eerste inventarisatie tot de definitieve afwikkeling. Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.