Mag je een scheiding weigeren?

Je wilt scheiden, maar je partner wil niet. Hij of zij weigert te tekenen, reageert nergens op of zegt dat het niet gaat gebeuren. Zit je dan vast in je huwelijk? Die vraag krijgt Fabienne van Aken regelmatig, en het antwoord is geruststellender dan de meeste mensen verwachten.

In deze blog lees je wat de wet zegt over scheiding weigeren, welke twee routes je hebt als je partner niet meewerkt en wat weigeren in de praktijk betekent voor de afspraken over kinderen, woning en geld.

Kan je partner een scheiding tegenhouden?

Nee. Je partner kan een scheiding niet tegenhouden, ook niet door te weigeren, te zwijgen of de brieven ongeopend te laten. In Nederland kent de wet één scheidingsgrond: duurzame ontwrichting van het huwelijk (artikel 1:151 van het Burgerlijk Wetboek). Dat is de basis, en als een van jullie dat vindt, neemt de rechter het aan.

Met andere woorden: zodra jij aangeeft dat jullie huwelijk voorbij is, kan de rechter de echtscheiding uitspreken. De instemming van je partner is daarvoor niet nodig.

Wat betekent niet mee willen werken?

Niet meewerken aan een scheiding kan verschillende vormen aannemen, bijvoorbeeld:

• Je partner weigert een gezamenlijk verzoekschrift te ondertekenen.

• Je partner reageert niet op berichten, e-mails of brieven.

• Je partner wil niet praten over de kinderen, de woning of geld.

• Je partner komt niet opdagen bij gesprekken of de zitting.

Belangrijk om te weten: als je partner niet wil meewerken, betekent dat niet dat scheiden onmogelijk is. Het maakt het traject wel bewerkelijker. Zijn er kinderen, dan verdient het belang van de kinderen extra aandacht, want zonder afspraken over zorg en omgang blijft er voor hen veel onzeker.

Hoe werkt scheiden zonder medewerking van je partner?

Er zijn twee soorten routes:

Samen scheiden met begeleiding.

Is er nog gesprek mogelijk, dan is mediation vaak de kortste weg. Samen met een mediator bespreken jullie alle praktische en emotionele punten rondom de scheiding. Mediation helpt om eerlijke afspraken te maken over:

• De kinderen

• De woning

• Alimentatie

• Geld, schulden en pensioen

Die afspraken leggen jullie vast in een echtscheidingsconvenant en, als er kinderen zijn, een ouderschapsplan. Daarna dient een advocaat het gezamenlijke verzoekschrift in bij de rechtbank.

Fabienne van Aken is vFAS-erkend mediator. Op de pagina over mediation lees je hoe zo'n traject bij haar verloopt.

Alleen scheiden via de rechter

Weigert je partner elke vorm van overleg, dan kun je via een advocaat een eenzijdig verzoek tot echtscheiding indienen. Een deurwaarder betekent het verzoekschrift aan je partner, die de kans krijgt om verweer te voeren. Dat verweer is geen veto. Je partner kan bezwaren aanvoeren en de procedure vertragen, maar de scheiding blokkeren kan niet.

Je partner hoeft dus niet te tekenen en niet te verschijnen om de scheiding rond te krijgen.

Wat als je partner helemaal niets wil?

Je partner kan de scheiding zelf niet stoppen, maar een weigering heeft wel invloed op hoe soepel en hoe snel alles geregeld wordt. Denk aan:

Verzoekschrift ingediend bij de rechtbank → deurwaarder betekent het stuk aan je partner → partner voert verweer of zwijgt → de rechter spreekt de echtscheiding uit.

Zwijgt je partner, dan duurt de zaak soms iets langer omdat de termijnen moeten verstrijken. Het einde van het huwelijk komt er hoe dan ook.

Wat zijn de gevolgen van weigering om mee te werken?

Je partner kan de scheiding zelf niet stoppen, maar een weigering heeft wel invloed op hoe soepel en hoe snel alles geregeld wordt. Denk aan:

• Afspraken over de kinderen komen moeizamer tot stand.

• De verdeling of verkoop van de woning gaat trager.

• Bankrekeningen, schulden en pensioen blijven langer onverdeeld.

• Kinder- en partneralimentatie moet de rechter vaststellen.

Komen jullie er samen niet uit, dan beslist de rechter over deze onderwerpen. Die uitkomst past vaak minder goed bij jullie situatie dan een regeling die je zelf treft.

Wat kun jij doen als je partner niet wil meewerken?

Gelukkig zijn er meer optie dan je denkt. Hieronder de stappen die vaak worden gevolgd:

Blijf duidelijk en rustig communiceren. Leg je voorstel minimaal één keer schriftelijk vast, bijvoorbeeld per e-mail, zodat later aantoonbaar is wat je hebt willen regelen.

Stel mediation voor. Een mediator kan het gesprek weer op gang brengen en de afspraken structureren.

Schakel een echtscheidingsadvocaat in. Blijft je partner weigeren, dan is juridische bijstand nodig: alleen een advocaat kan een eenzijdig verzoekschrift indienen. Fabienne van Aken begeleidt je bij die stap en alles wat daarna komt.

Conclusie: mag je een scheiding weigeren?

Dit is wat je moet onthouden:

Je partner mag weigeren mee te werken, maar hij of zij kan de scheiding niet eindeloos uitstellen of tegenhouden.

In Nederland scheid je op grond van duurzame ontwrichting, met of zonder medewerking van je partner. De scheiding is definitief zodra de beschikking van de rechter is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Werkt je partner tegen, dan duurt het traject langer en kost het meer werk, maar het eindresultaat verandert niet. Met goed advies en een duidelijke eerste stap houd je de regie.

Wil je hulp met jouw scheiding?

Tijdens een scheiding komen er veel juridische en praktische vragen samen. Vooral als jouw partner niet wilt meewerken, kan het helpen om deskundige begeleiding te krijgen. De advocaten van viva advocaten & mediation staan klaar om je daarbij te ondersteunen, van het eerste gesprek tot de beëindiging van je huwelijk.

Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek en ontdek wat in jouw situatie de beste vervolg stap is.