Wat gebeurt er met schulden bij een scheiding?

De creditcard staat nog op jouw naam, de autolening op die van je partner en de hypotheek op jullie allebei. Zodra je besluit uit elkaar te gaan, wil je weten wat er met de schulden bij een scheiding gebeurt. Wie betaalt straks wat, en kan de bank je over een paar jaar alsnog een brief sturen voor een schuld van je ex?

Het korte antwoord is dat schulden niet verdwijnen bij een scheiding. Ze worden verdeeld, maar de schuldeiser hoeft zich daar niet altijd iets van aan te trekken. In deze blog lees je wat er stap voor stap met schulden bij een scheiding gebeurt, van de peildatum tot de hypotheek, en hoe je voorkomt dat je later betaalt voor een schuld die niet meer van jou is.

Stap 1: de peildatum bepaalt welke schulden bij een scheiding meetellen

Ben je getrouwd in gemeenschap van goederen, dan stopt die gemeenschap op het moment dat het verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank wordt ingediend. Die datum heet de peildatum. Alles wat er op dat moment aan bezittingen en schulden in de gemeenschap zit, wordt verdeeld.

Schulden die een van jullie na de peildatum maakt, zijn voor rekening van degene die ze maakt. Koopt je ex een week na het indienen van het verzoek een nieuwe auto op afbetaling, dan heb jij met die lening niets te maken. Andersom geldt hetzelfde. In onderling overleg kunnen jullie een andere peildatum afspreken, maar leg dat dan wel vast in het echtscheidingsconvenant.

Breng alle schulden vooraf in kaart

Maak voor de peildatum een volledig overzicht: hypotheek, persoonlijke leningen, creditcards, rood staan, betalingsregelingen, belastingschulden en een eventuele studieschuld. Een BKR-registratie of een vergeten afbetaling komt anders pas na de scheiding boven water. In onze checklist met documenten voor een scheiding lees je welke papieren je daarvoor nodig hebt.

Stap 2: de schulden worden verdeeld

Bij de verdeling gaat het om de vraag wie welke schuld uiteindelijk betaalt. Juristen noemen dat de draagplicht. Bij een gemeenschap van goederen is het uitgangspunt dat jullie ieder de helft van de gemeenschapsschulden dragen. Jullie mogen daar samen van afwijken. Neemt een van jullie de auto mee, dan ligt het voor de hand dat diegene ook de autolening overneemt.

Welke schulden in de gemeenschap vallen, hangt af van hoe je getrouwd bent. Bij een huwelijk van voor 2018 zonder huwelijkse voorwaarden zijn ook schulden van voor het huwelijk gezamenlijk. Bij een huwelijk vanaf 2018 blijven die meestal privé. Hoe dat per huwelijksvorm en bij samenwonen uitpakt, lees je in onze blog scheiden met schulden: wie is waarvoor aansprakelijk?

Stap 3: de schuldeiser kijkt niet naar jullie afspraken

Hier gaat het in de praktijk vaak mis. Afspraken in het convenant gelden alleen tussen jou en je ex. Volgens het Juridisch Loket blijf je voor schulden van jullie samen vaak allebei hoofdelijk aansprakelijk, ook als je uit elkaar gaat. De schuldeiser kan dan het hele bedrag van jou vragen of van je ex.

Wat betekent hoofdelijk aansprakelijk?

Hoofdelijk aansprakelijk betekent dat de schuldeiser kiest bij wie hij aanklopt, voor de volledige schuld. Spraken jullie af dat je ex de persoonlijke lening van € 12.000 aflost, maar stopt je ex met betalen? Dan mag de bank het volledige restant bij jou incasseren. Jij kunt dat bedrag daarna op grond van het convenant weer bij je ex terughalen, maar dat is jouw probleem, niet dat van de bank.

Schulden die je ex alleen maakte

Bij een gemeenschap van goederen kan een schuldeiser van je ex na de verdeling soms ook bij jou terecht. Volgens artikel 1:102 van het Burgerlijk Wetboek kan hij zich dan alleen verhalen op wat jij uit de verdeling hebt gekregen. Kreeg je € 15.000 aan spaargeld mee, dan is dat het bedrag waar die schuldeiser naar kan kijken. Je privévermogen van na de scheiding valt daarbuiten.

Wat gebeurt er met de hypotheek?

De hypotheek is voor de meeste stellen de grootste schuld. Staat hij op jullie beide namen, dan zijn jullie allebei hoofdelijk aansprakelijk. Blijft een van jullie in het huis wonen, dan verandert dat niet vanzelf. Ook als jij al lang ergens anders woont, kan de bank je aanspreken als je ex de maandlasten niet meer betaalt.

Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid

De oplossing is ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. De bank haalt je dan formeel van de hypotheek af. Dat doet de bank alleen als degene die blijft de hypotheek op eigen inkomen kan dragen. Lukt dat niet, dan blijven jullie allebei aansprakelijk of moet het huis worden verkocht. Wat je kunt doen als je partner je niet kan uitkopen, lees je in onze blog scheiden maar niet kunnen uitkopen.

Restschuld na scheiding

Wordt het huis verkocht voor minder dan de hypotheek, dan blijft er een restschuld over. Ook die schuld is van jullie allebei als jullie samen de hypotheek hebben afgesloten. Maak in het convenant precies afspraken over wie welk deel aflost, en vraag de bank om een betalingsregeling die bij jullie nieuwe situatie past.

Andere schulden die vaak vragen oproepen

Studieschuld

Een studieschuld bij DUO blijft altijd van degene die gestudeerd heeft. Tijdens de relatie kan het inkomen van de partner wel meetellen. De Rijksoverheid legt uit dat DUO het maandbedrag op jullie gezamenlijke inkomen baseert als jullie elkaars toeslagpartner zijn. Na de scheiding ben je dat niet meer. Geef de wijziging door aan DUO, want het maandbedrag kan daardoor veranderen.

Gezamenlijke rekening en rood staan

Een negatief saldo op een en/of-rekening is een schuld van jullie samen. Zet de rekening na het besluit om te scheiden op slot voor rood staan, of sluit hem in overleg. Zo voorkom je dat er na de peildatum nog een tekort ontstaat waar jullie allebei voor opdraaien.

Je ex gaat in de schuldsanering

Komt je ex na de scheiding in de schuldhulpverlening of de wettelijke schuldsanering terecht, dan hoeft je ex een deel van de schulden meestal niet meer te betalen. Volgens het Juridisch Loket blijf jij voor een schuld waarvoor je samen hoofdelijk aansprakelijk was dan nog steeds aansprakelijk. De schuldeiser kan de rest van die schuld dus bij jou komen halen.

Wat kun je zelf doen?

Met deze stappen beperk je de kans op verrassingen na de scheiding:

1. Maak voor de peildatum een compleet overzicht van alle schulden en op wiens naam ze staan.

2. Spreek per schuld af wie hem aflost en zet dat in het convenant.

3. Vraag schuldeisers om gezamenlijke leningen op een naam te zetten of jou te ontslaan uit de aansprakelijkheid.

4. Los kleine gezamenlijke schulden af met spaargeld of de opbrengst van het huis, zodat er na de scheiding zo min mogelijk samen openstaat.

5. Bewaar bewijs van alles wat je betaalt, zodat je een te veel betaald bedrag bij je ex kunt terugvragen.

Komen jullie er samen niet uit, dan kan mediation helpen om tot afspraken te komen zonder dat de rechter moet beslissen. Heb je een laag inkomen, kijk dan of je in aanmerking komt voor pro deo rechtsbijstand.

Gescheiden van je partner, niet altijd van de schuld

Wat er met schulden bij een scheiding gebeurt, begint bij de peildatum: wat daarna ontstaat, is van degene die het aangaat. De schulden van daarvoor worden verdeeld, meestal ieder de helft. Maar zolang je hoofdelijk aansprakelijk bent, kan de schuldeiser je voor het volle bedrag aanspreken, wat er ook in het convenant staat. Alleen een ontslag uit de aansprakelijkheid of een volledig afgeloste schuld geeft je echt zekerheid.

Twijfel je welke schulden voor jouw rekening komen, of wil je zeker weten dat je convenant je goed beschermt? Onze echtscheidingsadvocaten kijken met je mee naar jouw situatie.

Neem contact met ons op of stuur een WhatsApp naar +31 6 41 77 87 98 voor een eerste gesprek.